Döviz Kurlarını Etkileyen Faktörler

Ülkelerin döviz kuru rejimi belirlenirken, dikkate aldığı temel faktörler bulunmaktadır. Ülke kendisi için en uygun döviz kuru rejimini seçerken arz ve talep faktörü, enflasyon faktörü, faiz oranları faktörü, sermaye hareketleri, siyasi ve politik olaylar ve beklentiler etkili olmaktadır.

Arz ve Talep Faktörü

Döviz kurlarını belirleyen en önemli faktör, arz ve talep faktörüdür. Döviz kurunda denge daha öncede değindiğimiz gibi arz ve talebin birbirini kestiği noktada meydana gelmektedir. Dengenin gerçekleştiği noktada döviz kuru belirlenmektedir. Bir ülkenin döviz talebi, o ülkenin cari açığını vermektedir. Başka bir deyişle, bir ülkede harcanan dövizlerin, ülkeye giren dövizlerden yani döviz arzından daha fazla olması durumunda cari açık problemiyle karşılaşılmaktadır. Böyle bir durumun yaşanması sonucunda, ülke para birimi değersizleşmektedir. Arz faktörünün, talebi geçtiği noktalarda, ülke ekonomisinde döviz kurları aşağı yönlü hareket etmektedir. Tam tersi durumda da, talep faktörünün, arzı geçtiği noktalarda ise ülkede döviz kurları yukarı yönlü hareket etmektedir.

Faiz Oranları Faktörü

Faiz oranları ile döviz kurları arasında önemli bir ilişki vardır. Hangi ülkenin faiz oranı yüksekse, sermaye faiz oranı yüksek olan ülkeye gitmektedir. Örnek vermek gerekirse, mesela, Avrupa’da faiz oranları ABD’den yüksekse, bu faiz
farkından faydalanmak için, Euro cinsinden tahvillere talep artacak; dolayısıyla, Euro talebi yükselecektir, bu durum Euro’nun Dolar karşısında değer kazanmasına yol açacaktır. Başka bir örnek vermek gerekirse, ABD’de faizin yükselmesi sermayenin bu ülkeye kaymasına neden olmakta ve bu durum doğal olarak ülkenin para birimi olan Dolar’ın değer kazanmasına neden olmaktadır.

Enflasyon Oranları

Döviz kurlarını etkileyen bir diğer faktör, enflasyon oranlarıdır. Enflasyon oranları ile döviz kurları arasında da önemli bir ilişki bulunmaktadır. Bir ülkedeki enflasyon oranı yükselirse, yurtiçinde üretilmiş olan malın fiyatı, yurtdışında üretilen mallara göre artmaktadır. Bu durumda, ülkede üretilen malların fiyatının artışı ile birlikte, yurtdışından ithal edilen mallara olan talep artmakta ve aynı zamanda döviz talebi de artmaktadır.

Yaşanan bu gelişmelerden sonra, döviz kurlarında yaşanacak bir artış ile ithal mal fiyatları da etkilenecektir. Döviz kurunda yaşanan yükselişin, malların fiyatına da yansıması; bir ülkede fiyatlar genel düzeyinde de artışı beraberinde getirecektir. Bu durumda da ülkenin para birimi değer kaybederken, döviz fiyatı da yükselmektedir.

Kısacası, ülke parasının değeri ile ülkedeki enflasyon oranı arasında ters ilişki bulunmaktadır. Bu ters ilişkiden dolayı da, bir ülkenin enflasyon oranı yükseldikçe, ülke parasının değeri düşmektedir.

Sermaye Hareketleri

Sermaye hareketleri de döviz kurlarını etkileyen faktörlerden biridir ve önemli etkilere sahiptir. Sermaye hareketlerinde önemli olan yapılan hareketin kısa vadeli mi, yoksa uzun vadeli mi olduğudur. Kısa vadeli sermaye hareketleri ekonomiler açısından problem teşkil edebilirken, uzun vadeli sermaye hareketleri ise ülke ekonomisinde olumlu etkiler meydana getirmektedir.

Uzun vadeli ve yatırım amacı taşıyan sermaye hareketleri, ülke ekonomisi ve istihdamı üzerinde olumlu etkiler yaratmaktadır. İstihdam verileri, dövizler üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Özellikle ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentileri karşılaması, dolar fiyatlarını yükseltmektedir. Kısa vadeli spekülatif hareketler ise beklenen karı hızlı bir şekilde sağladığı zaman, döviz dengeleri bozulmaktadır.

Siyasi ve Politik Faktörler

Döviz kurlarını etkileyen ekonomik faktörler olduğu kadar siyasi ve politik faktörlerde bulunmaktadır. Siyasi ve politik faktörlerde meydana gelen gelişmeler sonucunda döviz kuru yukarı yönlü hareket etmesine neden olmaktadır. Döviz kurlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden olan nedenler, siyasi belirsizliğin, iktidara olan güvensizliğin ve politikada görülen hareketlilik gösterilebilir ve aynı şekilde döviz rezervlerinin güçlendiği yani döviz arzının yüksek olduğu zamanlarda, kurlarda artış görülecektir.

Beklentiler

Döviz kurlarını etkileyen önemli faktörlerden biri de beklentilerdir. Politik beklentiler ve piyasa beklentileri döviz kurları üzerinde oldukça etkilidir. Döviz kurlarına ilişkin olumsuz politik beklentilerin olması, paranın değerinde düşüşe yol açabileceği gibi, olumlu politik beklentiler paranın değerini arttırabilmektedir. Bunun nedeni olumsuz politik beklentiler sonucu kişiler ve kurumlar parayı elde tutmak istememekte ve bu durum para arzını arttırararak paranın değerini düşürmektedir. Politik beklentilerin dışında, piyasada oluşan beklentiler ise piyasadaki katılımcıların davranışlarından kaynaklanmaktadır. Piyasadaki katılımcılar pozitif beklenti içinde olabilecekleri gibi negatif beklenti içinde de olabilirler. Teknik analizlerle izlenen hareketler sonucu bu beklentiler oluşmaktadır. Geçmişte yaşanan olaylar veya ekonomide açıklanacak verilerin gelecekte yaratacağı etki beklentilerin yönünü
belirlemektedir.

Kaynak

Burcu Coşmuş, Döviz Kuru Rejimleri ve Kur Savaşları: Türkiye İle Seçilmiş Ülke Karşılaştırmaları

Etiketler

Furkan ABALI

Merhabalar öncelikle web sitemizde olduğunuz için teşekkür ederek biyografime başlamak istiyorum. yazılım eğitimi gören üniversitemden yüksek lisans ile mezun olup kendimi bilişim sektöründe geliştiren ve geliştirmeye devam ederken buldum. okulumu süleyman demirel üniversitesinde okudum.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı