Yabancı Yatırımcılar Ve Azerbaycan Ekonomisi

Azerbaycan ekonomisinin hızlı gelişmesinin sebeplerinden biri, yabancı yatırımların ve bütçe gelirlerinin ülkeye verimli bir şekilde tahsis edilmesi olarak düşünülebilir. Yatırım politikasının başarılı bir şekilde uygulanması sonucunda, sürdürülebilir ekonomik büyüme sağlanmış ve nüfusun yaşam standartlarının iyileştirilmesinde önemli sonuçlar elde edilmiştir. Yatırımlarının gerçekleştirilmesi, karmaşık bir süreç olmak üzere ciddi bir yaklaşım gerektirir. Bu açıdan bakıldığında, bir yatırım kavramını ekonomik kategori olarak düşünmek ve özünü genişletmek arzu edilebilir.

Azerbaycan ekonomisindeki yerli yatırımlara kıyasla yabancı yatırımlar henüz büyük ölçekli görünmüyor ve ilk bakışta, yatırım sektörünün genel durumu üzerinde belirleyici bir etkisi olamaz. Ancak, yatırımların uygulanmasının hassas bir prosedür olduğu ve bunun önemsiz bir etkisinin olmadığı belirtilmelidir. Aynı zamanda, devlet borçları üzerinde önemli bir etkisi vardır. Gelişmekte olan tüm pazarlarda olduğu gibi, Azerbaycan’daki yabancılar öncelikle, önemli tekel gücüne sahip en dinamik altyapı sektörlerinin yanı sıra çekiciliği geliştirdikleri doğal kaynakların uygulanabilirliği ile belirlenen çekişme endüstrilerindeki işletmelerle de ilgileniyorlar.

Ayrıca, standart mal veya hizmet üreten işletmelerin teknolojik göstergelerle değerlendirilmeleri imalatçılara göre daha kolaydır. Çoğu işletmenin finansal durumu hakkında doğru bir kronik bilgi eksikliği karşısında, bu önemlidir. Azerbaycan’da yabancı sermaye girişi, ülkede devlet mülkiyetinin devam eden özelleştirilmesiyle bağlantılıdır. Nispeten mütevazi miktarlarda çok cazip şirketler edinme olasılığı, yabancı yatırımcılar için önemli noktalardan biridir.

Kafkasya Ve Azerbaycan Ekonomisi

Azerbaycan ekonomisi, Güney Kafkasya bölgesindeki üç devletin sahip olduğu ekonominin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Diğer iki ülkenin ekonomisi (Gürcistan ve Ermenistan) sadece yüzde 25’tir. Bu gerçek, ülkemizin bağımsızlığının restorasyonundan sonra, büyük ekonomik gelişme yolunun geçtiğini göstermektedir. 2003’ten bu yana Azerbaycan ekonomisi 3,2 kat artmıştır. Bu dünyada rekor bir gösterge olarak kabul edilir ve ekonomik kalkınmanın ölçeği hakkında net bir fikir vermektedir. Haydar Aliyev tarafından 1990’ların ilk yarısında kurulan başarılı ekonomik politik stratejiler, önümüzdeki yıllarda büyük sonuçlar verdi. Azerbaycan bu stratejiler doğrultusunda ilerleyen Cumhurbaşkanı İlham Aliyev zamanında hızlı ekonomik gelişme aşamasına girdi ve şu anda dünyanın en hızlı büyüyen ülkeleri arasındadır.

Böylece, son 15 yılın istatistiksel göstergeleri, Azerbaycan’da 2003 sonrası kalkınma döneminde petrol dışı sanayinin 2,8 kat, sanayi 2.6 kat, tarım 1.7 kat, petrol dışı ihracat 1 kez arttırıldığını göstermektedir. Bu dönemde ülkemizin döviz rezervleri 1.8 milyar dolardan 42 milyar dolara yükseldi, yani 23 kat arttı. Doğal olarak, tüm bu yatırımlar Azerbaycan ekonomisine yapılan yatırımlara dayanmaktadır. Burada da son 15 yıldaki göstergeler oldukça farklıdır. Ülke ekonomisine bağımsızlık dönemindeki yatırımların %93’ü sadece 2003 sonrası dönemi kapsamaktadır. Bu dönemde Azerbaycan ekonomisine bir bütün olarak yabancı yatırımın toplam payı ile 231 milyar dolar yatırım yapılmıştır.

Genel olarak yansıtılan gerçekler ve rakamlar, Azerbaycan’ın ekonomik gelişiminin temelleri ve kapsamı hakkında geniş bir fikir vermektedir. Bu gelişmenin sağlam ilkelere dayandığını gösterir. Belirtildiği gibi, ekonomik gelişmeye dayalı yatırım yapıldı. Son yıllarda, Azerbaycan’ın sürdürülebilir ekonomik gelişimi, yapılan büyük çaplı reformların ve elverişli bir yatırım ortamının yaratılmasının büyük önem taşıdığını bir kez daha kanıtladı. Ekonomik gelişme düzeyinden bağımsız olarak, ekonomiye yatırım yapmanın her bir devletin ekonomik politikasının kilit faktörlerinden biri olduğu bilinmektedir.

Bütün ülkelerde olduğu gibi, Azerbaycan’da yatırımlar ülke ekonomisinin gelişmesi için önemli bir finansal kaynaktır, sadece üretim değil, aynı zamanda ekonominin yapısında ciddi bir sosyal değişimin oluşması da bu kaynak tarafından şartlandırılmıştır. Azerbaycan’daki sosyo-politik istikrar, halk iktidar birliği hem ekonomik alana yatırım yapmayı hem de yerel yatırımcıların ülkemize yatırım yapma isteklerini sağlamıştır. Hem yabancı yatırımcılar hem de yerel girişimciler ülkemizin geleceğine büyük güven duymaktadır.

Yabancı yatırımların ülke ekonomisine katılması, Azerbaycan’ın belirlediği ekonomik kalkınma stratejisinin önemli bir bileşenidir. Son zamanlarda, ülkedeki siyasi istikrar ve ekonomik gelişme, uzun zamandır Azerbaycan ekonomisine yatırım yapmak için yabancı ülkelerin ilgisini artırdı. Kabul edilen yasalar ve düzenleyici belgeler yabancı yatırımcıların güvenini artırmaya hizmet eder. Azerbaycan Hükümeti, birkaç yabancı ülkeyle çifte vergilendirmenin, yatırımın teşvik edilmesinin ve karşılıklı korumanın önlenmesi konusunda anlaşmalar imzaladı. Şu anda, ülkede ekonomik reformları sürdürmek, iş ortamını daha da iyileştirmek ve petrol dışı sektörü geliştirmek için önlemler alınmaktadır. Azerbaycan ekonomisine yatırım çekmek için hükümet “açık kapı” politikası uyguluyor. Girişimciler için uygun bir ortam yaratmak bir önceliktir.

Yabancı Yatırımcıyı Azerbaycan’a Çeken Faktörler

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın 25 Ekim 2007 tarihli Kararına göre “Girişimcilik faaliyetlerinin” tek elden “alışveriş ilkesiyle düzenlenmesine yönelik tedbirler üzerine “tek pencere” ilkesine tek devlet kayıt kurumu Azerbaycan Cumhuriyeti Vergi Bakanlığı bu sistemi 1 Ocak’tan bu yana uygulamaya başladı. “Tek pencere” sisteminin uygulamaya konulmasından sonra, Azerbaycan’da başlatma prosedürleri 15’ten 1’e düşürülmüş ve harcanan süre 30 günden 3 güne düşürülmüştür. Ayrıca, yabancı yatırımcıları Azerbaycan’a çekmeyi zorunlu kılan bazı faktörler vardır. Verimli koşullar, yasal güvenceler, hızla büyüyen ekonomi, %26,4’lük yıllık GSYİH artışı, petrol dışı sektörde kapsamlı fırsatlar, Orta Asya ve Hazar bölgesine doğrudan erişim dahil olmak üzere uygun stratejik konum.

Ülke ekonomisindeki yabancı yatırım miktarındaki yıllık artış, yabancı sermayeyi çekme ve faaliyetlerini geliştirme hakkının, özellikle doğrudan yatırımlar açısından, ekonomik ve örgütsel taban hakkını yarattığını göstermektedir. Her şeyden önce, Azerbaycan’da yabancı mülkün korunmasına ilişkin kanun ve kararlar basitleştirilmiştir ve bazıları uluslararası standartlara uyarlanmıştır. Bunlar arasında, normatif hukuki düzenlemelerin tanımı, birçok ulusal mahkemenin ve idari otoritenin yabancı yatırımın işleyişine müdahale etme yeterliliği nedeniyle neredeyse sıfıra indirildi. Azerbaycan ekonomisine ve öncü alanlarına yapılan yabancı yatırımlara ilişkin bilgiler her bakımdan genişletildi. Bunlar arasında, çok sayıda denetim ve denetim çalışmasının doğruluğu ve uyumu, bankacılık işlemlerinin etkinliği ve esnekliği ve finansman koşulları özellikle önemlidir.

Azerbaycan’daki yabancı yatırımların yasal rejiminin ilk önce devletin ulusal mevzuatı ile düzenlendiği dikkate alınmalıdır. Aynı zamanda, uluslararası hukuk normları ve uluslararası sözleşmeler de bu alanda büyük öneme sahiptir. Azerbaycan’da piyasa ekonomisinin mevcut koşulları altında ülkedeki doğrudan yatırımların devlet düzeyinde korunmasının en önemli ve önemli yönlerinden birinin, çıkarlarının tüm uluslararası koşullara uygun olmasını sağlamak tesadüf değildir. Bu yönde yapılan ikili anlaşmaların sonuçlandırılmasına özel dikkat gösteriliyor. Doğrudan ABD’li ihracatçılarla yapılan ikili anlaşmalarda, özellikle ABD, Almanya, Japonya, Fransa, İngiltere, Belçika, İsviçre ve İtalya ile yapılan asıl amaç, doğrudan yatırımları tüm risklerden korumaktır.

Yabancı yatırımların büyük miktarlarda aktif katılımı artık devletin genel ekonomi politikasında lider bir konuma sahiptir. Azerbaycan’a yapılan yabancı yatırımların yaklaşık %33.3’ü Fransa’dan, %26.8’i Türkiye’den, %13.9’u Japonya’dan, %9.5’i ABD’den, %5.8’i Büyük Britanya’dan, %2.4’ü BAE’den, %2,4’ü İran’dan, %1,4’ü Almanyadan ve %4,5’i diğer ülkelerdendir. Kurdtai Bloğu Araştırma, Geliştirme ve Üretim Paylaşımı Enerji Projelerinde, Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi ile İtalyan Eni-Acip arasındaki enerji projelerinde İtalyan şirketleri özel bir yere sahiptir.

Azerbaycan ekonomisinde petrolle ilgili enerji sektörünün önemli gelişimi, doğrudan yabancı yatırımların o sektöre daha hızlı uygulanmasına bağlanabilir. Azerbaycan’ın petrol projelerine yapılan doğrudan yatırımlar ülke ekonomisindeki tüm yatırımların yaklaşık %60’ını oluşturmaktadır. Sadece ülkenin petrol sektöründeki yatırımlar yavaş yavaş ilerlediğinden, petrol dışı sektöre, özellikle ekonominin işlenmesine, bitmiş ürünlerin ve hizmet sektörüne olan ilgi artmaktadır. Sonuç olarak, dünyanın önde gelen uluslararası finans kurumları: Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, İslam Bankası, Japonya Uluslararası İş birliği Bankası, Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası ve diğerleri, Azerbaycan’a büyük miktarda yabancı yatırım yapmıştır.

Bütün gerçek şu ki, ülkenin Azerbaycan ekonomisine doğrudan yabancı yatırımlara yatırım yapma kabiliyeti, yeni makine ve teknoloji, makine ve teçhizatı başka bir ülkeye getirme lehinedir. Bununla birlikte, böyle bir gerçeklikte, endüstriyel ülkelerin ciddi ekonomik politikalarının, ulus ötesi şirketlerinin bu süreci güçlendirmek, Azerbaycan’a daha ileri teknolojiler ve teknolojiler getirmek için karşılaştıkları görülmektedir.

Kaynak

Toghrul Zakizade, Azerbaycan Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırım Potansiyeli Ve Ekonomik Etkileri

Etiketler

Ömer Burak Karatay

Uzun süredir blog sitelerimde çeşitli alanlarda paylaşımlar yapmaktayım, ekonomi hususundaki bilgi birikimimi ve yeni haberleri sizlere en doğru şekilde iletmek üzere buradayım. Benimle iletişime geçmek için [email protected] adresinden mail yolu ile ulaşabilirsiniz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı